انقلاب خورشیدی در راه است؛ ایران با برخورداری از بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، به عرصهٔ نوینی از تأمین انرژی پاک قدم گذاشته است، سرمایهگذاریهای کلان در نیروگاههای خورشیدی و استقبال روزافزون خانوارها از پنلهای خورشیدی پشتبامی، نویدبخش آیندهای روشن و سبز برای کشوری است.
به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «قم فردا» انرژی خورشیدی، این موهبت الهی و بیکران، از دیرباز مورد توجه بشر بوده است؛ اما امروز و با پیشرفت فناوری، رؤیای بهرهگیری مستقیم از این منبع لایزال به واقعیتی انکارناپذیر تبدیل شده است.
پنلهای خورشیدی یا فتوولتائیک، قلب تپنده این تحول هستند؛ صفحاتی متشکل از سلولهای نیمههادی که با جذب فوتونهای نور خورشید، الکترونها را به حرکت درآورده و جریان الکتریسیته تولید میکنند.
این فرایند تمیز، بیسر و صدا و عاری از هرگونه آلایندگی، کلیدی است برای گشودن قفل بحران انرژی و آلودگی هوایی که جهان امروز با آن دست به گریبان است.
ایران، با جغرافیای کمنظیر خود، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای تحت کنترل درآوردن این انرژی است.
مرتضی رحیمی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «قم فردا» با اشاره به جایگاه ایران در حوزه استفاده از پنلهای خورشیدی اظهار داشت: روند رشد خوب اما نقطه شروع پایین بود. سهم تجدیدپذیرها حدود ۹۰۰ مگاوات است که در مقایسه با پتانسیل ۶۰ هزار مگاواتی کشور ناچیز است. مشوقهای دولتی محرک اصلی رشد هستند.
وی با اشاره به مزایای اصلی استفاده از پنلهای خورشیدی گفت: در سطح ملی صرفهجویی ارزی، کاهش آلودگی و کاهش فشار روی شبکه و در سطح خانگی تأمین بخشی از نیاز و فروش مازاد بهعنوان درآمد پایدار مزایای اصلی استفاده از پنلهای خورشیدی هستند.
کارشناس صنعت برق با اشاره به بزرگترین چالش پیش رو بیان داشت: هزینه اولیه بالا و موانع بروکراتیک طولانی برای اخذ مجوزها و انعقاد قرارداد، دو چالش اصلی هستند.
وی با اشاره به آینده این انرژی در ایران ابراز داشت: آیندهای بسیار درخشان و اجتنابناپذیر با کاهش جهانی قیمت پنلها، ایران میتواند به قطب منطقهای تبدیل شود.
فرایند تولید برق از پنلهای خورشیدی، ساده اما هوشمندانه است. این سفر انرژی با برخورد فوتونهای نور خورشید به سلولهای سیلیکونی پنل آغاز میشود؛ این برخورد، الکترونها را از اتمهای سیلیکون جدا کرده و یک جریان مستقیم ایجاد میکند.
از آنجایی که برق مصرفی خانگی و صنعتی از نوع متناوب است، این جریان مستقیم به دستگاهی به نام اینورتر یا مبدل فرستاده میشود تا به جریان متناوب تبدیل شود.
خروجی اینورتر مستقیماً به تابلو برق واحد یا ساختمان متصل میشود، در این مرحله، برق تولید شده ابتدا نیازهای داخلی همان واحد را تأمین میکند و اگر میزان تولید بیش از مصرف باشد، این برق مازاد به شبکه سراسری تزریق میشود. کنتورهای هوشمند نصب شده، میزان تزریق و مصرف را دقیقاً اندازهگیری میکنند تا در پایان دوره صورتحساب، مبلغ برق فروخته شده به شبکه، از هزینه برق مصرفی کسر شده و یا بهصورت وجه نقد به تولیدکننده پرداخت شود.
انواع سیستمهای خورشیدی عبارتاند از سیستمهای متصل به شبکه که رایجترین نوع هستند و همانطور که شرح داده شد، به شبکه ملی متصل میشوند، سیستمهای مستقل از شبکه که در مناطق دورافتاده استفاده شده و برق تولیدی در باتریهای بزرگ ذخیره میشود و سیستمهای هیبریدی که ترکیبی از هر دو بوده و از پشتیبانی باتری و اتصال به شبکه بهره میبرند.
رضا ساکت در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «قم فردا» با اشاره به میزان هزینه اولیه نصب پنل خورشیدی برای یک خانوار اظهار داشت: هزینه اولیه نصب پنل خورشیدی یک خانوار برای یک سیستم ۵ کیلوواتی، حدود ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان البته با توجه با نوسان قیمتها است.
وی با اشاره به مدتزمان بازگشت سرمایه گفت: با شرایط فعلی خرید تضمینی، بین چهار تا ۶ سال زمان برای بازگشت سرمایه برای خانوار نیاز است و پس از آن سیستم برای ۱۵ تا ۲۰ سال دیگر درآمدزایی دارد.
کارشناس تأسیسات برقی با اشاره به نحوه نگهداری این سیستمها بیان داشت: نگهداری سیستمهای پنل خورشیدی کار سادهای است؛ اما مهمترین کار، شست و شوی دورهای پنلها برای حفظ راندمان است، پنلها ۲۰ تا ۲۵ سال گارانتی دارند.
وی با اشاره به مراحل نصب ابراز داشت: دریافت مشاوره، انعقاد قرارداد با ساتبا، نصب توسط پیمانکار و بازدید نهایی اداره برق جزو مراحل نصب پنلهای خورشیدی محسوب میشود و کل فرایند حدود دو تا چهار ماه طول میکشد.
انرژی خورشیدی تنها یک انتخاب اقتصادی نیست، بلکه یک ضرورت زیستمحیطی و یک مسئولیت اخلاقی برای نسل حاضر در قبال آیندگان است.
حرکت به سمت این انرژی پاک، ایران را از وابستگی به منابع تمام شونده نفت و گاز رها ساخته و اقتصاد را در برابر نوسانات قیمت انرژی در جهان مقاومتر میکند.
برای شتاب گرفتن در این مسیر، نیاز به عزمی سهجانبه است؛ دولت با آسانتر کردن فرایندهای اداری، تقویت مشوقها و تسهیلات بانکی، بخش خصوصی با سرمایهگذاری و انتقال فناوریهای روز، و مردم با استقبال و نصب پنلها و تبدیل شدن از مصرفکننده صرف به تولیدکننده - مصرفکننده .
تصور آیندهای که در آن هر خانه یک نیروگاه کوچک باشد و بیابانهای مرکزی ایران به مزرعههای بزرگ تولید برق برای کل خاورمیانه تبدیل شوند، دیگر یک رؤیای علمی تخیلی نیست.
این آینده در گرو تصمیمات امروز ماست، آینده از آن خورشید است و ایران میتواند یکی از بازیگران اصلی این عصر طلایی انرژی باشد.